Cặp USD/JPY gần như không phản ứng trước diễn biến “hạ nhiệt” của xung đột ở Trung Đông. Mặc dù đồng USD nhìn chung đang suy yếu, cặp tiền này chỉ giảm khoảng 30 pip, lập đáy cục bộ mới so với thứ Hai ở mức 159,75. Tuy nhiên, chỉ vài giờ sau khi chạm mức này, phe mua USD/JPY đã giành lại toàn bộ vị thế đã mất. Cặp tiền đã quay trở lại vùng 160.

Đáng chú ý là diễn biến này diễn ra ngay trước thời điểm công bố kết quả cuộc họp tháng Sáu của Bank of Japan. Phần lớn các nhà phân tích tin rằng ngân hàng trung ương sẽ nâng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản vào thứ Ba, bất chấp việc lạm phát tại Tokyo cũng như trên toàn quốc đang chậm lại.

Người ta có thể cho rằng thị trường đã phản ánh trước một kết quả “diều hâu” từ cuộc họp tháng Sáu, và đó là lý do chiến lược “mua theo tin đồn…” trên thực tế đã mất đi tính hiệu quả. Đặc biệt là bởi khả năng xảy ra kịch bản diều hâu đã tăng mạnh từ mùa xuân năm ngoái: vào cuối cuộc họp tháng Tư, ba thành viên Hội đồng của Ngân hàng đã kêu gọi thắt chặt chính sách ngay lập tức.

Tuy nhiên, theo quan điểm của tôi, lời giải thích có vẻ hiển nhiên như vậy không phản ánh hết được tính phức tạp của tình hình.

Thứ nhất, diễn biến lạm phát vẫn đang bất lợi cho đồng yen, điều này không tạo cơ sở để kỳ vọng vào một chu kỳ thắt chặt tiền tệ mạnh tay. Như đã đề cập, lạm phát cơ bản đang có dấu hiệu chậm lại cả ở khu vực đô thị lẫn trên phạm vi toàn quốc. Chỉ số giá tiêu dùng lõi tại Tokyo (loại trừ thực phẩm tươi sống) chỉ tăng 1,3% (so với cùng kỳ năm trước) trong tháng Năm, sau mức tăng 1,5% của tháng trước đó. Chỉ số này đã đi theo xu hướng giảm trong sáu tháng liên tiếp, và hiện thấp đáng kể so với mục tiêu của BoJ. Con số toàn quốc cũng đang mất dần động lực. Tháng Tư, CPI lõi của Nhật Bản giảm tốc còn 1,4% so với cùng kỳ, từ mức 1,8% tháng trước. Trong khi đó, Core-Core CPI, loại trừ cả thực phẩm và năng lượng, giảm xuống 1,9% so với cùng kỳ, mức thấp nhất trong gần hai năm.

Đây là điểm quan trọng nhất—nếu BoJ nâng lãi suất trong bối cảnh lạm phát tăng tốc, nhà đầu tư có thể kỳ vọng một chuỗi các đợt tăng liên tiếp. Điều đó sẽ tạo ra sự hỗ trợ bền vững cho đồng yen. Tuy nhiên, tình hình hiện nay lại khác: ngân hàng trung ương buộc phải tăng lãi suất trong bối cảnh lạm phát đang chậm lại, cả trên toàn quốc lẫn ở thủ đô. Hơn nữa, rất có khả năng ngân hàng trung ương sẽ nhấn mạnh tính dần dần, thận trọng của các bước đi tiếp theo. Do đó, thị trường nhiều khả năng sẽ coi đợt tăng lãi suất tháng Sáu là một động thái đơn lẻ nhằm tiếp tục quá trình bình thường hóa chính sách, hơn là khởi đầu cho một chu kỳ thắt chặt mạnh mẽ. Giới giao dịch sẽ đi đến kết luận hợp lý rằng các bước đi tiếp theo của ngân hàng trung ương sẽ mang tính hết sức thận trọng.

Bên cạnh đó, chênh lệch lãi suất giữa Nhật Bản và Mỹ vẫn sẽ còn khá lớn. Ngay cả sau khi tăng lên 1,0%, lãi suất của Nhật vẫn sẽ thấp hơn đáng kể so với lãi suất của Mỹ, tiếp tục duy trì sức hấp dẫn của các giao dịch carry trade và hạn chế nhu cầu đối với đồng yen.

Một lập luận khác ủng hộ kịch bản “tăng lãi suất theo kiểu bồ câu” của BoJ sau cuộc họp tháng Sáu là việc Kazuo Ueda phải nhập viện vì nhiễm nang gan, khiến ông vắng mặt tại cuộc họp. Đây là lần đầu tiên kể từ năm 1998, Thống đốc BoJ vắng mặt trong một cuộc họp định kỳ.

Quyền hạn của người đứng đầu tạm thời của ngân hàng trung ương được phân bổ cho hai phó thống đốc. Cuộc họp sẽ do Phó thống đốc Ryozo Himino chủ trì (nếu số phiếu của các thành viên Hội đồng chia đều, ông sẽ có lá phiếu quyết định). Cuộc họp báo tổng kết truyền thống sau quyết định lãi suất sẽ do Phó thống đốc còn lại, Shinichi Uchida, chủ trì.

Một mặt, sự vắng mặt tạm thời của người đứng đầu ngân hàng trung ương sẽ không làm gián đoạn kế hoạch tăng lãi suất, bởi đồng thuận trong Hội đồng đã được hình thành. Mặt khác, việc Thống đốc vắng mặt lại có ý nghĩa không phải ở bản thân quyết định, mà ở cách truyền đạt các ý định tương lai của ngân hàng trung ương. Khi thiếu vắng Ueda, các phó của ông nhiều khả năng sẽ chọn những cách diễn đạt trung lập, thận trọng và “an toàn” nhất, khiến thị trường nhận được ít tín hiệu rõ ràng hơn về tốc độ bình thường hóa tiền tệ trong thời gian tới. Sự quá thận trọng trong lập luận của các phó thống đốc có thể bị thị trường hiểu như một tín hiệu gián tiếp cho thấy thái độ mềm mỏng hơn.

Như vậy, bối cảnh nền tảng hiện tại cho thấy BoJ nhiều khả năng sẽ thực hiện kịch bản “tăng lãi suất bồ câu” trong cuộc họp tháng Sáu. Nói cách khác, việc tăng lãi suất sẽ là một động thái đơn lẻ mang tính “bình thường hóa”, và sẽ không đánh dấu sự khởi đầu của một chu kỳ thắt chặt kéo dài.

Tất cả những điều này cho thấy các nhịp giảm (“xung lực giá đi xuống”) của cặp USD/JPY nên được xem là cơ hội để mở vị thế mua, đồng thời chốt lợi nhuận quanh vùng hỗ trợ 160,50 (đường Bollinger Bands trên, khung thời gian D1), nơi rủi ro can thiệp tiền tệ từ phía nhà chức trách Nhật Bản gia tăng.